Post

Prawo do błędu - kto i jak może z niego skorzystać?

Z dniem 1 stycznia 2020 roku weszły w życie nowe przepisy. Dają one przedsiębiorcom nowe prawo: prawo do popełniania błędów. Dowiedz się, na czym ono polega i komu przysługuje.

Początkujący przedsiębiorca ma prawo do błędów

Wychodząc z założenia, że początkujący przedsiębiorcy popełniają większość naruszeń prawa ze względu na swoją niewiedzę, polski ustawodawca ustawą z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zmniejszenia obciążeń regulacyjnych wprowadził do porządku prawnego nową instytucję, jaką jest prawo do popełniania błędów.
Ta regulacja prawna została stworzona w celu ochrony początkujących przedsiębiorców przed naruszeniami prawa podatkowego lub błędami popełnianymi w początkowej fazie działalności. Przepisy pozwolą podatnikom, którzy zostaną uznani przez organ podatkowy, lub organ administracji publicznej za winnych naruszenia lub nieprawidłowości, uniknąć konsekwencji skarbowych i karnych.

Prawo do błędu - kto i na jakich warunkach może z niego skorzystać?

Ustanowione przepisy umożliwiają przedsiębiorcy skorzystanie z prawa do błędu poprzez wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Prawo do błędu przysługuje również przedsiębiorcom, którzy naruszyli przepisy prawa związane z prowadzoną działalnością gospodarczą:

W okresie 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej.
Po upływie minimum 36 miesięcy od dnia ostatniego zawieszenia/zakończenia wykonywania działalności gospodarczej możliwe jest wznowienie działalności.
Z powyższego wynika, że prawo do błędu przysługuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Wymagane jest wystawienie mandatu.

O nałożeniu lub naliczeniu administracyjnej kary pieniężnej.
Należy zwrócić uwagę, że zanim przedsiębiorca będzie mógł zostać ukarany mandatem lub administracyjną karą pieniężną, właściwy organ musi wydać decyzję. W decyzji tej przedsiębiorca zostanie wezwany do usunięcia naruszeń prawa i ich skutków (jeśli takie wystąpią) w określonym terminie. Organ określi termin w oparciu o stan faktyczny każdej sprawy i da przedsiębiorcy wystarczająco dużo czasu na naprawienie błędu.

Jeżeli przedsiębiorca zastosuje się do wezwania lub wykona obowiązek zawarty w pisemnym oświadczeniu, wówczas właściwy organ, w drodze decyzji, odstępuje od wymierzenia kary lub nakłada administracyjną karę pieniężną, ale nie wydaje pouczenia. Jeżeli naruszenie ma charakter wykroczenia, przestępstwa skarbowego, to właściwy organ nie wymierza lub nakłada karę. Oznacza to, że przedsiębiorca nie może zostać ukarany w postępowaniu sądowym lub przed właściwym organem. Przedsiębiorca może również uniknąć kary, jeżeli zaprzestanie naruszania prawa i złoży stosowne zobowiązanie.

Jeżeli jednak przedsiębiorca nie zastosuje się do wezwań lub nie złoży stosownego oświadczenia i nie naprawi powstałych błędów oraz ich skutków, nie będzie mógł skorzystać z prawa do błędu i zostanie na niego nałożona kara. W przypadku naruszeń ciągłych, tj. sytuacji, w której naruszenie i jego konsekwencja występują w okresie, w którym przedsiębiorca ma prawo do błędu. Jednak skutki naruszenia trwają również po tym okresie.

Kiedy stosuje się prawo do zaniechania działania?

Obecna ustawa nie dopuszcza prawa do błędu, gdy:

  • rażące naruszenie prawa
  • Naruszenie jest niemożliwe do usunięcia albo pociąga za sobą nieodwracalne skutki.
  • Przedsiębiorca w przeszłości naruszał przepisy prawa.
  • Konieczność nałożenia kary wynika z ratyfikowanej umowy międzynarodowej lub bezpośrednio stosowanych przepisów na gruncie prawa Unii Europejskiej;
  • Naruszenie przepisów prawa polega na wykonywaniu działalności gospodarczej bez uzyskania koncesji lub zezwolenia, lub wpisu do rejestru działalności regulowanej wymaganego przepisami prawa. Działanie bez uprzedniej zgody, zezwolenia, upoważnienia właściwego organu, jeżeli przepisy tego wymagają, lub działanie niezgodne z taką zgodą, zezwoleniem lub upoważnieniem, stanowi czyn zabroniony pod groźbą kary.
  • Odrębne przepisy przewidują nałożenie mandatu karnego lub grzywny.
  • Odrębne przepisy przewidują karę pieniężną w przypadku niewykonania zaleceń pokontrolnych;
  • Przeprowadzenie kontroli drogowej skutkowało nałożeniem mandatu karnego i grzywny.

Prawo do błędu to przywilej, który pozwala przedsiębiorcom uniknąć karania za błędy popełnione w początkowej fazie działalności gospodarczej. Błędy te często są niezamierzone i mogą wynikać ze skomplikowanych, niejasnych i niezrozumiałych przepisów podatkowych.